Την Τρίτη 23 Ιουνίου πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της «Έκθεσης Πανομοιοτύπων Ηπειρωτικών Χειρογράφων», μιας σημαντικής πολιτιστικής δράσης αφιερωμένης στη μνήμη του ερευνητή και διανοητή Λέανδρου Βρανούση, ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη της ιστορικής και πνευματικής κληρονομιάς της Ηπείρου.
Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει ένα Ευαγγελιστάριο του 1451, γραμμένο σε χαρτί, προερχόμενο από τις Ειδικές Συλλογές της Ζωσιμαίας Δημόσιας Κεντρικής Ιστορικής Βιβλιοθήκης Ιωαννίνων. Το χειρόγραφο αυτό αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό τεκμήριο, καθώς χρησιμοποιήθηκε επί αιώνες στη λειτουργική πράξη και διασώζει πολύτιμες μαρτυρίες της βιβλιακής παράδοσης της Ηπείρου.
Οι επιμέρους μικρογραφίες και τα διακοσμητικά στοιχεία αποκαλύπτουν την υψηλή τέχνη του γραφέα, ενώ η χαρακτηριστική γραφή, οι ερυθρές επικεφαλίδες και τα οργανωτικά στοιχεία του κειμένου φανερώνουν τη λειτουργική του χρήση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ίχνη φθοράς —κηλίδες, κερί και αλλοιώσεις— τα οποία δεν αποτελούν απλώς σημάδια χρόνου, αλλά αποτυπώσεις της διαρκούς παρουσίας του βιβλίου στην καθημερινή λατρευτική πράξη.
Παράλληλα, οι εορτολογικές καταγραφές και οι λειτουργικές ενδείξεις μαρτυρούν τον ρόλο του χειρογράφου ως εργαλείου οργάνωσης του εκκλησιαστικού έτους, ενώ η εικονογράφηση του Ευαγγελιστή Ματθαίου αναδεικνύει τη σύνδεση λόγου, εικόνας και θεολογικής έμπνευσης.
Το Ευαγγελιστάριο του 1451 δεν αποτελεί μόνο ένα σπάνιο αντικείμενο πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά έναν ζωντανό φορέα μνήμης. Η παρουσίασή του στην έκθεση τιμά το έργο του Λέανδρου Βρανούση και υπενθυμίζει ότι τα χειρόγραφα δεν μεταφέρουν μόνο κείμενα, αλλά ιστορίες ανθρώπων, τόπων και κοινοτήτων που τα δημιούργησαν, τα χρησιμοποίησαν και τα διαφύλαξαν.
Μελέτη –
Σχεδιασμός: Αγαμέμνων Τσελίκας
Επεξεργασία ήχου & εικόνας: Ελένη Καμποσιώρη
Πηγές:
Ευαγγελιστάριο, 1451, Ειδικές Συλλογές ΖΔΚΙΒΙ
https://zosimaialib.gr